Hoewel KOLB, Bloom en de GDE-matrix uit de leerpsychologie, onderwijskunde en verkeersveiligheid komen, delen zij één fundamenteel uitgangspunt:

leren is een gelaagd, ontwikkelingsgericht proces waarbij gedrag pas duurzaam verandert als ervaring, cognitie, reflectie en attitude met elkaar verbonden zijn.

KOLB: Leren via ervaring en reflectie

Het leerproces volgens KOLB bestaat uit vier onlosmakelijk verbonden stappen:

Als eerste, concrete ervaring (doen)
Als tweede, reflectieve observatie (terugkijken)
Als derde, abstracte conceptualisatie (begrijpen, verklaren)
Als vierde, actief experimenteren (toepassen in nieuwe situaties)

Overeenkomst met rijinstructie
Rijles is per definitie ervaringsleren.
Elke verkeerssituatie is een concrete ervaring.
Zonder gestructureerde reflectie en conceptualisatie blijft leren echter situationeel en toevallig.
Dan leert een leerling “dit kruispunt”, niet “kruispunten”.

In de huidige praktijk wordt vaak alleen stap 1 en 4 benut (doen en opnieuw doen), terwijl stap 2 en 3 onderbelicht blijven.

Bloom: Van lage naar hoge orde vaardigheden
Bloom onderscheidt niveaus van leren:
Lage orde: onthouden, begrijpen
Midden: toepassen
Hoge orde: analyseren, evalueren, creëren

Overeenkomst met rijinstructie
Veel rijopleidingen blijven steken in lage en midden orde vaardigheden:
Regels kennen
Handelingen uitvoeren
Routinematig toepassen

Maar verkeersveilig gedrag vraagt om hoge orde vaardigheden:
Situaties analyseren onder tijdsdruk
Eigen gedrag evalueren
Alternatieven afwegen
Zelfstandig beslissingen nemen zonder instructeur

Zonder die hogere cognitieve lagen ontstaat rijvaardigheid zonder rijvolwassenheid.

GDE-matrix: Van voertuigbediening naar levensdoelen

De GDE-matrix brengt rijgedrag onder in vier niveaus:
Voertuigbediening
Verkeerssituaties
Doelen en context van het rijden
Persoonlijke waarden, motieven en zelfbeeld

Overeenkomst met KOLB en Bloom
De GDE-matrix operationaliseert wat KOLB en Bloom theoretisch beschrijven:
Niveaus 1 en 2 = lage/midden orde vaardigheden
Niveaus 3 en 4 = hoge orde cognitieve en affectieve processen

Rijinstructie die zich beperkt tot niveau 1 en 2 traint vaardigheid, maar vormt geen bestuurder.

De analyse per model: waarom ze ongeschikt zijn voor rijscholen

KOLB: te traag en te Opeenvolgend voor verkeer

Waarom KOLB niet werkt in de rijlespraktijk
KOLB veronderstelt:
Als eerste: tijd om stil te staan
Daarna: tijd om te reflecteren
En tijd om te conceptualiseren.

Het Verkeer vraagt:
handelen binnen honderden milliseconden
parallelle verwerking
beslissen vóór bewust denken

In een auto:
je reflecteert niet eerst
je conceptualiseert niet
je experimenteert niet veilig

Conclusie
KOLB is hooguit bruikbaar ná het rijden, in een klaslokaal of evaluatiegesprek, maar onbruikbaar als leermechanisme tijdens het rijden.

Bloom: cognitief model zonder motorische realiteit

Waarom Bloom faalt in rijonderwijs

Bloom:
ordent kennisniveaus
veronderstelt bewuste cognitie
werkt met taal en abstractie

Autorijden:
is motorisch-cognitief
grotendeels onbewust
gestuurd door patroonherkenning en automatisme

Je kunt iemand:
laten analyseren wat voorrang is
laten evalueren wat beter was

Maar:
analyse vervangt geen timing,
evaluatie vervangt geen anticipatie.

Conclusie
Bloom meet schoolse intelligentie, geen rijvaardigheid.

GDE-matrix: beleidsinstrument, geen leerinstrument

De grootste misvatting in de branche

De GDE-matrix:
is ontworpen voor verkeersveiligheidsbeleid
niet voor didactiek
niet voor vaardigheidsontwikkeling

Niveaus 3 en 4:
Als eerste: zijn niet trainbaar in rijsnelheid
Als tweede: zijn niet observeerbaar tijdens het rijden
Als derde: zijn niet toetsbaar in de praktijkles

Rijscholen die denken dat ze “GDE-gericht opleiden”:
praten over houding
praten over motivatie
praten over zelfbeeld

Maar: gedrag onder stress wordt niet gestuurd door waarden, maar door ingesleten reacties.

Conclusie
De GDE-matrix is verklarend achteraf, niet sturend vooraf.

De fundamentele reden waarom ze allemaal falen

De drie modellen delen één fatale aanname:

dat menselijk gedrag primair cognitief wordt aangestuurd.

Autorijden is echter:
een hoog-risico taak
onder tijd- en prikkeldruk
waarbij het brein terugvalt op automatische lagen

Dat betekent:
wat niet vóór het examen automatisch is, wordt na het examen foutgevoelig.

Waar ze wél thuishoren (en waar niet)

De échte consequentie voor verkeersveiligheid

Omdat de branche deze modellen verwart met rijleren:
wordt als eerste cognitieve uitleg overschat
wordt daarna oefenen overschat
wordt vervolgens timing onderschat
En wordt automatische besluitvorming niet opgebouwd

Het resultaat:
bestuurders die weten wat moet,
maar niet op tijd doen wat nodig is.

Dat is precies de groep die:
het examen haalt
daarna problemen krijgt
en later in maatregelen belandt

Samenvattend

KOLB, Bloom en de GDE-matrix zijn geen oplossingen voor rijscholen, maar verklaringsmodellen voor achteraf.
Wie ze inzet als fundament voor rijopleiding, traint praten over rijden, niet het rijden zelf.

De meeste mensen denken dat verkeersongevallen vooral worden veroorzaakt door te hard rijden,
regels overtreden of gebrek aan rijvaardigheid.
Dat klinkt logisch, maar het is niet de kern van het probleem.

De echte oorzaak ligt dieper:
het beslismoment in het brein komt te laat.

En precies daar gaat het in de huidige rijopleiding structureel mis.

Drie manieren van opleiden maar slechts één werkt echt

In Nederland worden bestuurders op drie verschillende manieren voorbereid op het verkeer.
Op papier lijken ze allemaal logisch.
In de praktijk is het effect op verkeersveiligheid heel verschillend.

1. Examen-gericht opleiden: leren slagen, niet leren rijden

De meeste rijlessen zijn ingericht rondom het rijexamen.
Je leert wat de examinator wil zien en wanneer.

Dat werkt… tot het examen voorbij is.

Na het examen:

• Ten eerste valt de externe controle weg
• En verdwijnen vaste routines
• Vervolgens neemt stress toe in onbekende situaties

Precies dáár ontstaan ongevallen.

Conclusie:
Examen-gericht opleiden is nodig om te toetsen,
maar onvoldoende om iemand veilig zelfstandig te laten rijden.

2. Opleidings-gericht opleiden: stap voor stap, maar zonder overzicht

Bij deze aanpak wordt autorijden opgeknipt in onderdelen onder andere:

• Als eerste bijzondere verrichtingen.
• Daarna kruispunten.
• Vervolgens snelwegen.
• En manoeuvres.

Dat helpt bij het leren van vaardigheden, maar het verkeer werkt niet in losse blokken.
Alles gebeurt tegelijk.

In complexe situaties raakt het brein overbelast:

• Als eerste krijg je te veel prikkels
• En je hebt te weinig tijd
• Daarna komen beslissingen te laat

Conclusie:
Je leert wat je moet doen,
maar niet wanneer je moet beslissen.

3. Neuro-pedagogisch opleiden: leren denken vóórdat het misgaat

Deze vorm van opleiden pakt het probleem bij de kern aan.

Niet het sturen of schakelen staat centraal, maar:

• wanneer neemt iemand een beslissing?
• hoe vroeg ziet het brein gevaar aankomen?
• is de rijsnelheid afgestemd op wat iemand kan verwerken?

De leerling leert:

• vooruitdenken vóór waarnemen
• snelheid aanpassen aan denkvermogen
• rust bewaren in complexe situaties

Hierdoor verschuift het beslismoment naar voren in het brein.

En dát maakt het verschil.

Gevolg:

• meer anticipatie
• minder stress
• voorspelbaar rijgedrag
• aantoonbaar minder risicomomenten

De ongemakkelijke waarheid

Verkeersongevallen ontstaan zelden door onwil.
Ze ontstaan door te late beslissingen.

Niet omdat iemand de regels niet kent,
maar omdat het brein te weinig tijd krijgt om ze toe te passen.

Wat betekent dit voor jou als leerling of ouder?

Een belangrijke vraag om te stellen aan een rijschool is niet:

“Hoe snel kan ik mijn rijbewijs halen?”

Maar:

“Leer ik hier veilig denken in het verkeer, ook ná het examen?”

Want een rijbewijs is geen eindpunt.
Het is het begin van jaren zelfstandig beslissen in een complex verkeerssysteem.

Kernboodschap

Verkeersongevallen worden niet primair veroorzaakt door een gebrek aan regels of vaardigheden,
maar door een beslismoment dat te laat in het brein ligt.

Wie écht wil bijdragen aan verkeersveiligheid,
moet niet alleen leren rijden maar leren denken vóórdat het misgaat.

Waarom “coachend lesgeven” niet per se veilig is

Je zoon of dochter stapt in een lesauto.
Jij gaat ervan uit dat daar iemand naast zit die tijdig ingrijpt, vooruitdenkt en gevaar voorkomt.

Maar wat als die instructeur bewust zwijgt?

Niet omdat hij niets ziet.
Niet omdat hij niet kan ingrijpen.
Maar omdat het lesmodel zegt:
“De leerling moet het zelf ervaren.”

Dit artikel is bedoeld voor jou — als consument, ouder of leerling — zodat je weet waar je ja tegen zegt.

“Ik zeg bewust even niets”

Steeds vaker hoor je dit in rijopleidingen:

• “Ik coach in plaats van instrueer”
• “De leerling moet zelf nadenken”
• “Fouten zijn leerzaam”

Dat klinkt modern.
Zelfstandig.
Bijna opvoedkundig verantwoord.

Maar stel jezelf één simpele vraag:

Wil jij dat iemand zwijgt op het moment dat een fout gevaarlijk wordt?

Verkeer is geen klaslokaal

In een klas:

• mag een fout gemaakt worden
• kan de docent later bijsturen
• heeft een vergissing geen direct gevolg

In het verkeer:

• beslissingen moeten nú
• fouten zijn onomkeerbaar
• één seconde te laat is te laat

Wie zegt:

“Laat de leerling het zelf ontdekken”

zegt eigenlijk:

“Het risico hoort bij het leerproces.”

En dat risico ligt niet bij de instructeur.
Dat ligt bij de leerling.
En bij de rest van het verkeer.

Wat coaching niet doet (maar wel wordt verzwegen)

Coaching:

• helpt bij nabespreken
• helpt bij reflectie
• helpt bij begrijpen achteraf

Wat coaching niet doet:

• het beslismoment beveiligen
• tijdige keuzes afdwingen
• fouten voorkomen vóór ze ontstaan

Je leert dus pas nadat het spannend werd.
Of erger: nadat het bijna misging.

“Maar ze slagen toch?”

Ja. Veel leerlingen slagen.

Maar slagen betekent:

• dat het tijdens het examen goed genoeg ging
• niet dat het opleidingsmodel veilig was

Bijna-ongevallen:

• Als eerste tellen ze niet mee
• Vervolgens worden ze niet geregistreerd
• Als laatste verdwijnen ze uit beeld

Dat iets meestal goed gaat, betekent niet dat het verantwoord is.

De vraag die rijscholen je zelden stellen

Rijscholen vertellen je:

• Als eerste: hoe modern ze zijn
• Daarna: hoe coachend ze werken
• En hoe zelfstandig leerlingen worden

Maar ze vragen zelden:

“Wilt u dat wij fouten voorkomen — of dat uw kind ervan leert?”

Dat verschil is cruciaal.

Wat je als consument wél mag verwachten

Je mag verwachten dat een rijinstructeur:

• Als eerste vooruit praat, niet achteraf
• Vervolgens corrigeert vóór het spannend wordt
• En risico’s wegneemt, niet organiseert

Stilte is geen neutraliteit.
Stilte is een keuze.

Drie vragen die je morgen kunt stellen

Voordat je een rijschool kiest, vraag dit:

Als eerste, geeft u tijdens het rijden tijdig aanwijzingen, of laat u fouten ontstaan om ervan te leren.
Ten tweede, wanneer grijpt u in: vóór of ná een risicovol moment?
Als laatste, wat vindt u belangrijker: zelfstandigheid of preventie?

Hoe iemand deze vragen beantwoordt, zegt alles.

Tot slot: dit gaat daarom niet over “hard” of “streng”

Ten eerste: dit gaat niet over schreeuwen.
Daarna: niet over oude school.
Als laatste:niet over autoritair lesgeven.

Dit gaat over één simpele keuze:

Leren door voorkomen, of leren door risico?

Als consument heb je daar recht op.
Als ouder is daarom zelfs je plicht om het te vragen.

Waarom het bestaande opleidingsmodel leidt tot een structurele aantasting van verkeersveiligheid.

Vanuit systeemlogica is de huidige situatie verklaarbaar, maar blijft zij onbenoemd.
Wat zichtbaar wordt in ongevallenstatistieken is geen individueel falen, maar een voorspelbaar gevolg van een verkeerd ingerichte rijopleidingsketen.

Druk op slagingspercentages verarmt de opleiding
Wanneer succes primair wordt gedefinieerd als in één keer slagen, verschuift het professionele handelen van rijinstructeurs structureel:

* van de rijopleiding naar examenvoorbereiding.
* van inzicht naar reproduceerbare handelingen.
* van ontwikkeling naar afvinken van eisen.

Dit maakt rijinstructeurs niet minder bekwaam, maar functioneel armer: zij leveren wat het systeem beloont.

Kwaliteit wordt verward met efficiëntie

Hoge slagingspercentages zijn geen kwaliteitsindicator, maar een symptoom van een systeem dat opleidt voor het examen in plaats van voor het verkeer.
Dit is zichtbaar in de volgende zaken: 

* examengerichte training.
* voorspelbare routes en situaties.
* conditionering op beoordelingsgedrag.

Zo verdwijnt het gebrek aan verkeersinzicht achter ogenschijnlijk succes.

Het profiel van de bestuurder na het examen

Beginnende bestuurders verlaten het opleidingssysteem met:

Voldoende vaardigheid voor het rijexamen,
* onvoldoende cognitief kader voor onverwachte situaties,
* beperkte zelfreflectie bij hogere snelheid en complexiteit.

Dit vormt geen probleem binnen het examencontext, maar wel daarbuiten.

Ongevallen als logisch systeemeffect

Wanneer:
Als eerste, als grote aantallen bestuurders slagen op minimale eisen,
Vervolgens doordat zelfoverschatting structureel ongeremd blijft,
En ervaring wordt opgedaan via fouten in het echte verkeer,

dan zijn stijgende ongevallen geen incidenten, maar statisch voorspelbare uitkomsten.

Waarom dit zelden expliciet wordt benoemd

Omdat erkenning zou betekenen dat:

* slagingspercentages geen valide kwaliteitsmaat zijn,
* rijinstructie als dominant model tekortschiet,
* verkeersveiligheid onlosmakelijk verbonden is met rijonderwijs en niet met de
   rijopleiding.

Dat raakt gelijktijdig beleidskaders, marktbelangen en gevestigde routines.

Conclusie
Verkeersongevallen zijn daarmee niet uitsluitend het gevolg van “onoplettende bestuurders”, maar van een rijopleidingssysteem, geen onderwijssysteem, dat is ingericht op slagen, niet op begrijpen.
Zolang dat onderscheid niet expliciet wordt gemaakt, blijft het probleem verklaarbaar en structureel onopgelost.

En waarom dat niet ligt aan “jeugd”, bravoure of smartphones, maar wel aan hoe we leren autorijden.

Iedereen kent het beeld: zodra jongeren hun rijbewijs halen, zijn ze oververtegenwoordigd in verkeersongelukken.
Maar wat niemand weet: dat komt niet doordat beginnende bestuurders roekeloos zijn.
Het zit dieper.
Het zit in hoe we in Nederland leren autorijden.

En dat is een ongemakkelijke waarheid.

Het echte probleem: je leert vooral ‘doen wat de instructeur zegt’
De Nederlandse rijopleiding werkt al jarenlang volgens een vast instructiemodel, (WRM 1994).
Dat model draait om: de instructeur praat, de leerling voert uit.

Klinkt logisch, toch?
Maar psychologisch gebeurt er iets anders:
* Je leert uitvoeren, niet nadenken.
* Je leert reageren,  niet anticiperen.
* Je leert navolgen,  niet zelf beoordelen.
* Je ontwikkelt weinig risicoperceptie.
* Je leert nauwelijks omgaan met nieuwe situaties.

Eigenlijk train je jezelf om te rijden zolang iemand je vertelt wat te doen.

En dan gebeurt het gevaarlijke: het examen wordt gehaald… en het model valt weg.

Op het moment dat je slaagt, verdwijnt de instructeur uit de auto en daarmee het hele systeem waarop je brein weken of maanden heeft vertrouwd.

Je gaat van:
“Kijk doe dit, stuur nu, rem nu”
naar
“Los het zelf maar op.”

Maar je hebt die interne denkvaardigheden onvoldoende getraind.

Dus is het logisch dat beginnende bestuurders:
Als eerste: onzeker worden op drukke momenten.
Vervolgens: situaties verkeerd inschatten.
Daarna: over- of juist onderschatten.
En: slecht reageren op onverwachte situaties.
Tot slot: Fouten maken die ervaren bestuurders niet meer maken.

Dat is géén onkunde. Het is geen domheid.
Het is een mismatch tussen wat het verkeer vraagt en wat de rijles traint.

“Maar we hebben toch defensief rijden, zelfreflectie, navigatie rijden…?
Op papier wel.
De rijprocedure B zegt mooie dingen over zelfstandigheid en hogere-orde vaardigheden.
Maar in de praktijk lukt dat niet, omdat het onderliggende lesmodel dat soort vaardigheden juist blokkeert.

Het is alsof je iemand leert zwemmen… door te vertellen hoe hij moet bewegen, maar hem nooit zonder zwembandjes laat oefenen. 
Het ziet er goed uit, maar het werkt niet in het diepe water.

En zo ontstaat het hogere ongevalsrisico

Eigenlijk is het simpel:
Als eerste: de rijopleiding traint vooral uitvoeren.
Daarna: Veilig rijden vraagt zelfstandig denken.
En: zodra een beginnend bestuurder iets moet oplossen dat niet in de lesvoorbeelden zat…
Tot slot: gaat het vaker mis.

Het ongevalsrisico van beginnende bestuurders is dus geen raadsel.
Het is een logisch gevolg van het systeem.

Conclusie
Het is wel duidelijk dat je niet kunt verwachten dat bestuurders complexe verkeerssituaties veilig oplossen als ze die vaardigheid tijdens de rijopleiding nooit hebben geoefend.  

De olifant in de kamer wordt ook binnen de rijschoolbranche niet benoemd.
Niet door de opleiders, niet door de brancheorganisaties en niet door de beleidsmakers.
En juist daardoor dreigt het opnieuw tot teleurstellingen te leiden.
Het huidige systeem van rijinstructie is achterhaald, verkeersonveilig en niet meer van deze tijd.
Toch lijkt niemand zich er echt druk over te maken.
Laat staan dat iemand een concreet plan heeft om het te veranderen.
Daarom wordt het tijd dat MO49 rijonderwijs de plaats inneemt van het oude rijinstructiesysteem.

Het blijft bij dezelfde rituele dans

Wie al langer meeloopt in de rijschoolwereld ziet telkens hetzelfde patroon.
Bij elk overleg, elk branche-initiatief en elke beleidswijziging wordt gesproken over verbetering,
kwaliteit, veiligheid en professionalisering.
Maar zodra de plannen op papier staan verandert er in de praktijk weinig.

De grote problemen waar de sector nu mee kampt.
Ten eerste afnemende verkeersveiligheid.
Daarna de lage kwaliteit van de opleidingen.
Vervolgens onvoldoende instroom van goed opgeleide instructeurs.
En een gebrek aan innovatie zijn juist wat in deze periode ontstaan is of verergerd.

Waarom zou het nu ineens anders worden, zolang men blijft vasthouden aan het systeem van
rijinstructie, dat al decennia vastloopt in oude structuren en belangen?

De olifant in de kamer: het verouderde stelsel
De kern van het probleem is niet de individuele instructeur, opleider of leerling.
De kern is het verouderde systeem van rijinstructie zelf.
Een systeem dat ooit functioneerde in een overzichtelijke samenleving met eenvoudige
verkeerssituaties, maar totaal niet meer past bij de complexe verkeersrealiteit van vandaag.

De regelgeving, opleidingsstructuur en examinering stammen uit een tijd waarin het verkeer rustiger was en de opleiding minder eisen stelde aan pedagogische en didactische vaardigheden.
Daarom zien we nu dat instructeurs onvoldoende voorbereid zijn op nieuwe uitdagingen zoals
elektrische voertuigen, rijhulpsystemen, diversiteit in leerlingen en de druk op verkeersveiligheid.

MO49-rijonderwijs biedt een toekomstbestendige oplossing.
Het is professioneel praktijkgericht en onderwijskundig. 
Ook is het een verantwoord stelsel dat niet alleen opleidt tot rijden, maar tot veilig verkeersgedrag.

Gevangen in een het web van belangen
De rijschoolbranche lijkt op een insect dat vastzit in een spinnenweb.
Elke poging tot hervorming, van het CBR, IBKI, ministerie of brancheorganisatie, wordt vertraagd of loopt vast in bureaucratie,regelgeving of uiteenlopende belangen.

Als eerste willen de opleiders willen duidelijkheid.
Vervolgens vragen rijinstructeurs om betere scholing.
Daarna willen leerlingen kwaliteit.
Concluderend is het feit dat de structuren alles tegen houden.
En ondertussen blijft het systeem rijinstructie de standaard, ondanks dat iedereen weet dat het niet meer werkt.

Struisvogeltactiek
Toch blijft men doen alsof kleine aanpassingen genoeg zijn.
Alsof een paar extra nascholingsuren, een nieuw examenonderdeel of een wijziging in de WRM-registratie de problemen kunnen oplossen.
Maar diep vanbinnen weet iedereen in de branche dat het niet zo is.

Zolang we blijven vasthouden aan rijinstructie, blijven we gevangen in een verouderde aanpak die niet aansluit bij
de eisen van deze tijd.
MO49 rijonderwijs is geen kleine stap, maar een noodzakelijke systeemvernieuwing, één die de verkeersveiligheid,
professionaliteit en toekomst van de sector kan waarborgen.

Een keuze voor de toekomst
Concluderend is het feit dat de rijschoolbranche op een kruispunt staat.
Blijven we doorgaan met een stelsel dat al lang niet meer werkt?
Of
durven we de olifant in de kamer eindelijk benoemen en te vervangen door een modern,veilig en professioneel systeem: MO49-rijonderwijs?

De toename van ongevallen met elektrische fietsen en fatbikes baart terecht zorgen.
Jongeren zonder verkeerservaringen rijden op voertuigen die sneller, zwaarder en krachtiger zijn dan waarvoor onze infrastructuur ooit is ontworpen.

Minister Robert Tieman (BBB) stelt daarom een helmplicht voor jongeren onder 18 jaar voor.
Maar is dat werkelijk de oplossing voor de groeiende problemen rond verkeersveiligheid bij jongeren?
Steeds meer gemeenten, scholen en veiligheidsregio’s denken van niet en kiezen voor structurele
verkeerseducatie in plaats van nieuwe verplichtingen.

De uitdaging: fatbikes vragen om beleid, niet om pleisters
De snelle opkomst van fatbikes heeft de lokale verkeerspraktijk ingrijpend veranderd.
Jongeren bewegen zich met snelheden tot 35 km per uur door dorpen en steden, vaak zonder rijervaring
of besef van risico’s.
Er vinden regelmatig ongevallen plaats; hieruit blijkt dat er sprake is van een onderliggend gedragsprobleem.
Desondanks richt het huidige kabinetsvoorstel zich vooral op symptoombestrijding: een helmplicht die weinig doet aan bewustwording, handhaving of educatie.

Daarom zien gemeenten meer waarde in beleid dat gedrag structureel verandert en jongeren verantwoordelijkheid
leert in het verkeer.

De oplossing: MO49 Het Modulair Onderwijs voor veilig rijgedrag
Een concrete en uitvoerbare aanpak is er al: MO49, een modulair (rij)onderwijsprogramma ontwikkeld door
het CCA Agentschap.
MO49 is een integraal educatief verkeersprogramma dat aansluit op zowel lokale praktijk als
Europese verkeersdoelen.

Het programma geeft gemeenten, scholen en provincies een helder kader.
Als eerste, het maakt jongeren vanaf het eerste fietsmoment verkeersbewust.
Vervolgens combineert het educatie, gedragsverandering en handhaving.
En het helpt gemeenten de fatbike-problematiek om te zetten in concreet beleid.
Tot slot levert het meetbare resultaten op in verkeersveiligheid en naleving.

Samenvattend: MO49 is dus geen theorie, maar een praktisch instrument dat gemeenten direct kunnen inzetten.

Gemeentelijke rol: van wachtstand naar voortrekkersrol
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft het CCA Agentschap inmiddels de ruimte gegeven
om MO49 verder door te ontwikkelen en te betrekken bij beleidsoverleggen.
Dat biedt lokale en provinciale overheden een unieke kans om niet langer te wachten op
landelijke regelgeving, maar zelf verantwoordelijkheid te nemen voor verkeersveiligheid onder jongeren.

Door in te zetten op educatie en samenwerking kunnen gemeenten duurzame gedragsverandering
realiseren in plaats van tijdelijke naleving.

Waarom educatie beter werkt dan een verplichting
Een helmplicht voorkomt geen ongevallen, het beperkt slechts de schade.
Daarentegen MO49 voorkomt het gevaar zelf, door jongeren te leren wat veilig gedrag betekent,
maar waarom snelheid ertoe doet en hoe hun keuzes gevolgen hebben in het verkeer.

Hierdoor maakt dat het programma niet alleen een educatief hulpmiddel.
Het is ook een beleidsinstrument waarmee gemeenten kunnen voldoen aan hun lokale veiligheidsdoelen én landelijke richtlijnen.

Uitnodiging: werk samen aan structurele verkeersveiligheid
Gemeenten en onderwijsinstellingen die de verkeersveiligheid onder jongeren structureel willen verbeteren, worden uitgenodigd om kennis te maken met MO49.

In een verkennend gesprek toont het CCA Agentschap hoe het verkeersprogramma direct resultaat oplevert.
Als eerste veiliger rijgedrag bij jongeren.
Daarnaast minder incidenten met fatbikes en e-bikes.
Tot slot een toekomstbestendig lokaal verkeersbeleid.

Neemt u contact op met het CCA Agentschap om te bespreken hoe MO49 in uw gemeente, provincie of school kan worden ingezet?
Dat kan op info@verkeerssector.nl 

“Je moet toch reageren in het verkeer”
Het klinkt logisch, bijna vanzelfsprekend.
Maar deze opmerking onthult en dieper probleem.
We zien verkeer te vaak als iets waarop we moeten reageren, in plaats van iets waarin we vooruitdenken.

Wie alleen reageert, loopt altijd één stap achter.
Een fietser die plotseling oversteekt, een automobilist die onverwacht remt.
Een proactieve bestuurder heeft die signalen al lang gezien, ingeschat en er mentaal op geanticipeerd.
Een reactieve bestuurder schrikt, remt hard en veroorzaakt juist daardoor gevaar.

De oorzaak?
De oorzaak die ligt (mogelijk) al bij de rijopleiding.
Veel mensen gaan naar een rijschool met maar één doel: het rijbewijs halen.
Niet om verkeersinzicht te ontwikkelen, niet om gedrag te begrijpen, maar om te slagen voor een rijexamen.

Rijscholen trainen (vaak) op reacties, niet op anticipatie.
Terwijl juist dat het verschil maakt tussen overleven in het verkeer en bijdragen aan een veilige verkeerscultuur.

Proactief rijden
Proactief rijden betekent: zien, denken en handelen voordat het nodig is.
Het is empathie tonen in het verkeer.
Vooruitkijken in plaats van afwachten.
Verantwoordelijkheid nemen voor wat kan gebeuren, niet alleen voor wat gebeurt.

Van rijles via MO49-rijonderwijs naar verkeerswijsheid
De invoering van MO49-rijonderwijs geeft de kans om dit patroon te doorbreken.
MO49 legt nadruk op zelfstandigheid, zelfreflectie en verkeersinzicht.
Precies de elementen die nodig zijn om van reactief (huidige rijopleiding) naar proactief rijgedrag, (rijonderwijs) te groeien.
De stap van rijles naar verkeerswijsheid vraagt meer dan een nieuw model.
Rijscholen moeten de ruimte krijgen én nemen om leerlingen te leren nadenken over gedrag, risico’s en het lezen van verkeerssituaties.
De overheid kan dit bewerkstelligen en ondersteunen door het CBR proactief rijgedrag expliciet te laten toetsen, bijvoorbeeld door scenario’s in het rijexamen op te nemen waarin vooruitdenken wordt beoordeeld.

En wij als weggebruikers kunnen daar zelf mee beginnen. Door niet alleen te kijken, maar te zien.
Door niet alleen te reageren, maar te anticiperen.
Want écht veilig verkeer begint niet bij betere remmen of snellere reflexen.
Het begint bij beter denken en dat begint bij onszelf.

Ze zijn stoer, snel en maken je zoon of dochter razend populair: fatbikes.
Voor veel ouders lijken ze vooral handig. Je kind kan zichzelf redden, is mobiel en hoeft niet meer gebracht of gehaald te worden.
Maar achter dat gemak schuilt een groot gevaar dat vaak wordt onderschat.

Rijvaardigheid is niet hetzelfde als rijniveau
Veel ouders kijken alleen of hun zoon of dochter technisch handig is: kan hij of zij sturen, remmen, schakelen? Dat lukt vaak prima.
Maar wat u niet ziet, is het rijniveau.
Dat is het vermogen om vooruit te denken, risico’s te overzien en tijdig het brein te activeren.

Een kind kan soepel fietsen en toch compleet verrast worden als ondermeer:
Er een autoportier plotseling openzwaait.
Een voetganger de straat oploopt.
Het verkeerslicht ineens op rood springt.

Juist dan, op dat soort cruciale momenten, ontbreekt het inzicht en de reactietijd.
En precies daar ontstaan de ernstige ongelukken.

Waarom ouders zich (vaak) vergissen
Als ouder(s) denkt u misschien: “mijn kind kan goed fietsen, dus dit is veilig.”
Maar dat is een grote misvatting.
Het brein van jongeren is nog volop in ontwikkeling.
Ze hebben minder overzicht, zijn sneller afgeleid en worden eerder verleid tot risicogedrag. Combineer dat met de hoge snelheid van een fatbike en je hebt een (levens)gevaarlijke cocktail.

Uw rol als ouder
De vraag is dus niet: kan mijn kind fietsen?
De vraag is wel: is mijn kind er mentaal klaar voor?

Wat u kunt doen:
Ten eerste: besef dat een fatbike géén speelgoed is, maar een snel voertuig.
Vervolgens: stel duidelijke regels, geen passagiers, geen oortjes in, niet in het donker zonder goede verlichting.
En praat met uw kind over risico’s en wees streng als dat nodig is.
Ten slotte geef zelf het goede voorbeeld in verkeersgedrag.

Als extra: houdt deze website in de gaten, binnenkort komt hier MO49 voor fatbike online.
Hiermee bouwt u zekerheid in voor goed gedrag in het verkeer voor uw zoon of dochter als deze zich met een fatbike door het verkeer gaat begeven.

Een waarschuwing met liefde

Als ouder gunt u uw kind vrijheid en zelfstandigheid.
Maar vrijheid zonder rij-inzicht is levensgevaarlijk.
Een fatbike geeft kinderen vleugels, maar zonder voldoende rijniveau kan dat eindigen in een val die niemand mee wil maken.

Wees dus alert, kritisch en betrokken.
Want uiteindelijk is er maar één iemand die écht kan waken over de veiligheid van uw kind.
En dat bent u.

Te vinden op Rijtaak.nl

1.Rijles is geen kwestie van geluk
“Veel mensen denken: Alle rijinstructeurs hebben toch dezelfde opleiding?
Dan maakt het toch niet uit waar ik rijles neem”
Maar dat klopt niet.
Iedere rijinstructeur heeft wel een WRM-bevoegdheid. Dat betekent alleen dat iemand rijinstructie(s) mag geven.
Het zegt niets over hoe goed iemand dit doet. Hoe veilig het brein wordt getraind, of hoeveel (rij)inzicht jij echt opdoet tijdens rijsnelheid.
De ene rijinstructeur praat en corrigeert voortdurend waardoor jouw brein te laat reageert.
Een andere rijinstructeur bereidt zich met inzicht en rust voor, waardoor je brein op tijd reageert.
En toch zijn ze allebei bevoegd.

2. Waarom dat verschil jou geld kost
Omdat niemand meet wat instructeur werkelijk doet, lijkt het alsof alle rijlessen hetzelfde zijn.
Maar dat is schijnzekerheid.
De ene leerling heeft 25 rijlessen nodig.
Een andere leerling 55.
En beide denken dat dit “normaal” is.

In werkelijkheid ligt het verschil in de manier waarop jouw brein wordt aangesproken.
Verkeerde lesmethode → verkeerde reflexen → meer lessen → meer kosten.

3. Wat de rijles Checker doet
De Rijles Checker van het CCA Agentschap is de eerste onafhankelijke test die niet kijkt naar meningen,
maar naar jouw rijniveau en breinactie.
De test laat zien:
Hoe snel en op welk moment jouw brein reageert in verkeerssituaties.
Of jij vooraf inzicht gebruikt of pas reageert als het al te laat is.
Welke onderdelen van het rijden jouw aandacht nog vragen.
Zo weet jij vooraf waar je staat, nog voordat je honderden euro’s uitgeeft aan extra lessen.

4. Waarom reviews of slagingspercentages niets zeggen
Slagingspercentages laten zien hoeveel mensen er slaagden, maar niet waarom.
Een leerling kan slagen dankzij geluk, extra lessen of een soepel examinator.
De Rijles Checker meet wat niemand anders meet:
Het moment waarop jouw brein de situatie begrijpt.
Hiermee haal je de gok uit het rijonderwijs.

5. Wat jij eraan hebt
Minder onnodige rijlessen, je leert gericht, niet op gevoel.
Minder stress, je begrijpt hoe jouw brein reageert onder druk.
Meer eerlijkheid, je weet of jouw instructeur echt goed lesgeeft.
Grotere kans van slagen omdat je op het juiste moment examen doet.

Samenvatting
De Rijles Checker is geen mening, maar een meting.
Geen reclame van een rijschool, maar een onafhankelijke spiegel voor jou.

Zo weet jij niet alleen of je kunt rijden, maar waarom je brein soms te laat of juist op tijd reageert.

Doe de test op Rijtaak.nl en weet wat je echt leert.

CCA Agentschap, Autoriteit in het Rijonderwijs