Waarom leerlingen anders rijden op het rijexamen dan tijdens de rijles 2

Uitleg aan examinatoren aan rijinstructeurs, het vervolg

Doel van dit artikel: éénduidig uitleggen waarom leerlingen tijdens het rijexamen anders rijden dan in de rijles zelf.

Wat er tijdens het rijexamen gebeurt, een momentopname versus de werkelijke bekwaamheid

De rijexaminator kent de leerling niet
De kennismaking is kort, vervolgens moet er direct zelfstandig gereden worden.
Wat de examinator dus ziet, is een momentopname onder druk.

Blokkade wordt geïnterpreteerd als onkunde
De stress-geïnduceerde blokkade, gevolg van een verkeerd geprogrammeerd brein, uit zich in te laat reageren, foutjes of afwijkend (rij)gedrag.
Dit wordt vaak uitgelegd als onvoldoende rijvaardigheid, terwijl het onderwerp in de rijles wel onder controle was.

Het gesprek na afloop: “Dan moet je het ook laten zien”
Leerling: “Normaal gaat het goed hoor.”
Examinator: “Dan moet je het ook laten zien.”

Waarom dit geen waardevolle feedback is:
Het negeert de blokkade-oorzaak, didactiek, stress en verkeerde programmering.
Er zit een ontkenning van de ontwikkelingshistorie van de leerling in.
Het vergroot de frustratie en examenangst zonder handelingsperspectief.

Kernzin: Het huidige rijexamen toetst te vaak de blokkade in het hoofd en niet de werkelijke rijvaardigheid.

Na het rijbewijs:
Dan is vaak een veranderende rijstijl zichtbaar door verkeerd of een onvolledig geprogrammeerd brein.

Het fenomeen: “na het papiertje” rijdt de leerling anders dan in de les.
De oorzaak hiervan is dat het brein nooit proactief, (vooraf gestuurd inzicht), maar reactief, dus met opdrachten, correcties en examenfocus is geprogrammeerd.
Gevolg hiervan is dat zonder externe sturing het brein zoekt naar soms risicovolle patronen, of juist angstige geremde patronen.
Het gevolg hiervan is dan onstabiel en context afhankelijk rijgedrag met een hogere kans op fouten en ongevallen.